Oμάδα 5

Κούρφαλη Αλεξάνδρα
Χαλκιάς Κωνσταντίνος


Γιάκα Χρυσούλα
Τσαμαρδού Ηλιάνα


Εννοιολογική Χαρτογράφηση


Ο Εννοιολογικός Χάρτης στο πέρασμα του χρόνου υπο το πρίσμα της Διδασκαλίας
  • Buzan, 1970: Τεχνική μη γραμμικών σημειώσεων
  • Loftus & Collins, 1975: μοντέλο μνήμης «spreading activation»
  • Ausubel, 1968: Σημασία της προϋπάρχουσας γνώσης
  • Vygotsky, 1986: - Eισαγωγή του όρου «γνωστικό εργαλείο», - Zώνη Eπικείμενης Aνάπτυξης
  • Novak, 1990: - Χρήση εννοιολογικών χαρτών στη διδασκαλία -“Μάθηση με νόημα”: προσαρμογή νέων εννοιών στις υπάρχουσες γνωστικές δομές
  • Ormrod, 1995: Η οργανωμένη παρουσίαση της γνώσης βοηθά στην κατανόηση, αποθήκευση και ανάκλησή της
  • Gardner, 1993: Μοντέλο πολλαπλής νοημοσύνης (πολλαπλά σημεία εισαγωγής της γνώσης)
  • Jonassen, 2000: οργάνωση και αναπαράσταση της γνώσης με βάση το κοινωνικό και πολιτισμικό περιβάλλον

Τι εκφράζει ο εννοιολογικός χάρτης:
  • Η εννοιολογική αναπαράσταση αποτελεί μία μέθοδο για την οπτική αναπαράσταση και η διαδικασία κατασκευής ενός χάρτη καλείται εννοιολογική χαρτογράφηση.
  • Χαρακτηρίζεται πολλές φορές ως πιο σημαντική από το ίδιο το τελικό προιόν.
  • Είναι μία δομημένη διαδικασία που εστιάζεται σε ένα συγκεκριμένο θέμα.
  • Περιλαμβάνει εισαγωγή ιδεών και εννοιών που μπορούν να προκύψουν από καταιγισμό ιδεών από περισσότερους από έναν ανθρώπους.
  • Παράγει μία γραφική απεικόνιση των παραπάνω εννοιών καθώς επίσης και των συσχετισμών τους.
  • Απεικονίζονται οπτικά οι έννοιες και διαρθρώνονται οι σχέσεις μέσα από ρήματα - φράσεις.
  • Είναι ένας καλός τρόπος να προσδιοριστούν βασικές έννοιες κλειδιά σε διαλέξεις και αναγνώσεις.
  • Επιτρέπει τέλος να φανεί ο συχετισμός μεταξύ διαφορετικών πληροφοριών.
  • Η κατασκευή ενός χάρτη προτείνεται να έχει ως στόχο να δοθεί απάντηση σε μια ερώτηση εστίασης (focus question) που καθορίζει το πρόβλημα ή το θέμα, το οποίο θα αναλυθεί/αναπαρασταθεί μέσω του ΕΧ.
consept_map.png

Στο παραπάνω Εννοιολογικό χάρτη βλέπουμε τα βασικά του συστατικά:
  1. Οι κόμβοι που αναπαριστούν τις έννοιες (αντικείμενα ή γεγονότα) και κάθε κάμβος έχει μία ετικέτα
  2. Οι σύνδεσμοι που προσδιορίζουν τις σχέσεις μεταξύ των εννοιών περιγράφοντας πώς μία έννοια συνδέεται με μια άλλη.
  3. Κεντρική Έννοια που είναι η βασική έννοια που περιγράφεται από τις έννοιες στις οποίες αναλύεται και συνήθως απεικονίζεται στην κορυφή του χάρτη.
>Η παραπάνω τριάδα δημιουργεί μία πρόταση

Εφαρμογές στη διδασκαλία
  • Δίνεται ένας ελλιπής εννοιολογικός χάρτης και ζητείται να συμπληρωθούν τα κενά.
  • Δίνεται ένας κατάλογος εννοιών και ζητείται να δημιουργηθεί ένας εννοιολογικός χάρτης.
  • Δίνεται ένα κείμενο το οποίο περιέχει έννοιες και ζητείται να δημιουργηθεί ένας εννοιολογικός χάρτης.
  • Δίνεται ένας εννοιολογικός χάρτης και ζητείται να "μεταφραστεί" σε κείμενο.
  • Δίνεται ένας κατάλογος εννοιών και οι μαθητές επιλέγουν τις έννοιες που χρειάζονται για να φτιάξουν τον εννοιλογικό χάρτη.
  • Δίνεται ένας κατάλογος εννοιών και συνδέσεων και ζητείται να δημιουργηθεί ο εννοιολογικός χάρτης.


Γιατί είναι εφαρμόσιμοι οι χάρτες στην εκπαίδευση??
  • Οι μαθητές δεν είναι κενά δοχεία.
  • Οποιαδήποτε νέα γνώση πρέπει να συνδεθεί στις προϋπάρχουσες γνώσεις.
  • Ανίχνευση αρχικών ιδεών μπορεί να γίνει με:
1)χρήση ερωτήματος
2)κατάλογος εννοιών
  • Η κατασκευή χάρτη αποκαλύπτει τη γνώση - μάθηση που έχει αποκτηθεί σε συγκεκριμένο θέμα.



Screenshot.png




Πλεονεκτήματα χρήσης εννοιολογικής χαρτογράφησης στον υπολογιστή
  • Ευκολία αναδιοργάνωσης κόμβων, ετικετών και δεσμών (δυνατότητα μετακίνησης, προσθήκης εννοιών)
  • Δυναμcική μετακίνηση κόμβων, χωρίς αλλαγή δεσμών
  • Η εργασία στον Η/Υ ευνοεί τη συνεργασία μικρών ομάδων (Ράπτης, Ράπτη, 2000)
  • Δυνατότητα μετατροπής των εννοιολογικών χαρτών σε άλλες ηλεκτρονικές μορφές
  • Δυνατότητα επιλεκτικής εστίασης σε μεγάλους νοητικούς χάρτες (μεγάλη επιφάνεια σχεδιασμού)
  • Σύνδεση με το internet
  • Δυνατότητα εμπλουτισμού του χάρτη με γραφικά (χρώματα, εικόνες)

Βήματα σχεδιασμού εννοιολογικού χάρτη
  1. χρησιμοποίησε ένα μεγάλο άσπρο χαρτί χωρίς γραμμές
  2. Συγκέντρωσε το υλικό
  3. Διάλεξε την κύρια έννοια και τοποθέτησέ την στο κέντρο
  4. Δώσε έμφαση στην κεντρική έννοια
  5. Αναζήτησε επιμέρους έννοιες και τοποθέτησέ τες στο χάρτη
  6. Δημιούργησε σχέσεις μεταξύ των εννοιών
  7. Διάλεξε τύπο χάρτη ως προς την δομή του. (*)
  8. Χαρτογράφησε ανάλογα με το περιεχόμενό σου ( ~)

Προσοχή!

  • Μην λογοκρίνεις τις ιδέες σου
  • Μην κολλάς σε μία περιοχή του χάρτη
  • Σκέψου οπτικά
  • Διαμόρφωσε το προσωπικό σου στυλ χαρτογράφησης.


(*)τύπος χάρτη:
  • Γραμμμικοί χάρτες
  • Αστέρια
  • Δέντρα
  • Δίκτυα

(~) Περιεχόμενο:

  • Επίλυση προβλήματος
  • Ανάπτυξη διαδικασίας
  • Πειστικά Επιχειρήματα
  • Περιγραφή χαρακτηριστικών
  • Αφηγηματική δομή ιστορίας


Και σχηματικά

τύποι χαρτών:

Screenshot-1.png



Screenshot-2.png










Screenshot-3.png


Screenshot-4.png

Πηγές::

  1. Διδακτικές τεχνικές - Πλαίσια Προγραμμάτων Σπουδών Πληροφορικής -> Παλαιγεωργίου Γιώργος http://ierg.csd.auth.gr/gpalegeo/courses/complearning2011/lectures/L7.pdf
  2. Εννοιολογική χαρτογράφηση - μια διδακτική παρέμβαση Τζούλια Φορτούνη, Μαρία Φραγκάκη.
  3. Η εννοιολογική χαρτογράφηση: ένα ενδιαφέρον παιδαγωγικό εργαλείο -> http://www.dapontes.gr/index.php?option=com_content&task=view&id=36&Itemid=46
  4. Εισαγωγή στις Εφαρμογές των ΤΠΕ στην Εκπαίδευση, Κόμης, Β., Αθήνα, Εκδόσεις Νέων Τεχνολογιών (2004) -> Θανάσης Νταραντούμης daradoumis@aegean.gr
  5. The Theory Underlying Concept Maps and How to Construct and Use Them http://cmap.ihmc.us/publications/researchpapers/theorycmaps/theoryunderlyingconceptmaps.htm
  6. Χρήση Εννοιολογικής Χαρτογράφησης, Βασισμένης σε Μοντέλο Κατανόησης Κειμένου για την Υποστήριξη Κατανόησης Εννοιών Πληροφορικής -> Παπαδόπουλος Γιώργος , Μπλίτσας Παναγιώτης,Γρηγοριάδου Μαρία http://www.cognitivesciencesociety.phs.uoa.gr/attachments/225_papadopoulos%20georgios%20presentation.pdf
  7. wikipedia ->www.wikipedia.com
  8. google ->www.google.com
  9. google images