Ενότητα Α1 -Εργονομία


Πεχλιβάνης Πλάτων
My status





Ραπτοδήμος Στάθης
My status



Βιβλίο μαθητή:


Βιβλίο καθηγητή:



1)Προσδιορισμός Μαθήματος
  • Θα διδαχθεί ο τρόπος με τον οποίο ο μαθητής να κατανοήσει ότι πρέπει να προσαρμόζει το περιβάλλον εργασίας του υπολογιστή
ανάλογα με τις ανάγκες του και τη διαφορετικότητά του.

2)Στόχοι Μαθήματος

Α) Καθορισμός Στόχων
  • Να μελετηθούν οι μέθοδοι με τις οποίες σχεδιάζονται οι διάφορες συσκευές που χρησιμοποιεί ο μαθητής καθώς και η διάταξη
και τοποθέτησή τους στο εργαστήριο ώστε να αποβούν ευχάριστα και αποδοτικά γι'αυτόν, χωρίς όμως να βλάψουν την υγεία του
  • Να βελτιωθεί το περιβάλλον εργασίας του μαθητή (εργαστήριο) για να εργάζεται πιο αποδοτικά
  • Να προβληματιστούν οι μαθητές αν η στάση του σώματος τους μπροστά στον υπολογιστή μπορεί να επηρεάσει την υγεία τους

Β) Αντικειμενικοί Σκοποί
Θα χρησιμοποπιηθεί η ταξινομία του Bloom

1 επίπεδο «Γνώση»


2 επίπεδο «Κατανόηση»
  • Να γνωρίζει τα βασικά στοιχεία του όρου της εργονομίας
  • Να κατανοεί τις επιπτώσεις που θα μπορούσε να έχει για την υγεία του η λάθος στάση του σώματος του
  • Να διακρίνει τα άτομα που κάθονται σωστά μπροστά στον υπολογιστή και τα άτομα που κάθονται λάθος
  • Να εκτιμά κατά πόσο η ανάλυση της οθόνης μπορεί να τον ξεκουράζει
  • Nα είναι σε θέση να βοηθήσει κάποιον να κάτσει σωστά μπροστά σε έναν υπολογιστή

3 επίπεδο «Εφαρμογή»
  • Να οργανώνει δραστηριότητες που μπορούν να επιδράσουν θετικά στη ψυχολογία του (π.χ διαμόρφωση χώρου εργαστηρίου)
  • Να τοποθετεί κατάλληλα το ύψος της καρέκλας, το πληκτρολόγιο και την οθόνη
  • Να τοποθετεί σωστά τους βραχίονες των χεριών του
  • Να κοιτάει τον υπολογιστή με την κατάλληλη κλίση

4 επίπεδο «Ανάλυση»
  • Να αναλύει τις ευεργετικές συνέπειες και τις επιπτώσεις που μπορεί να έχει στην υγεία του η εργονομία
  • Να αναλύει τα μέρη μιας αίθουσας που μπορούν να επηρεάσουν την ψυχολογία του

5 επίπεδο «Αξιολόγηση»
  • Να αξιολογεί κατά πόσο η στάση σώματος του συμμαθητή του είναι σωστή
  • Να αξιολογεί τα αποτελέσματα της προσωπικής εφαρμογής όσων έχει διδαχθεί

3)Μελέτη Ιδιαιτεροτήτων για:

Α) Θεματικό Αντικείμενο
  • Δεν προϋποθέτει κάποια ιδιαίτερη γνώση, παρά μόνο πως μπορεί ο μαθητής να χειριστεί απλά την οθόνη, το πληκτρολόγιο
και την καρέκλα
  • Μπορεί να έχει κάποιο πολύ μικρό βαθμό δυσκολίας άμα ο μαθητής δεν έχει ξαναδεί στη ζωή του έναν υπολογιστή

Β) Μαθητές
  • Να ξέρουν τα πολύ βασικά της οθόνης και του πληκτρολογίου
  • Τα Α.Μ.Ε.Α χρειάζονται ιδιαίτερη μεταχείριση

Γ) Συνθήκες Μάθησης
  • Τάξη όχι πάνω από 20-25 ατόμων
  • Τα θρανία με τους υπολογιστές να είναι γύρω-γύρω περιμετρικά
  • Ένας υπολογιστής για κάθε μαθητή
  • Ένας υπολογιστής για τον διδάσκοντα
  • Μία κόλλα Α4 για κάθε μαθητή
  • Ένας προτζέκτορας
  • Ράμπα στην είσοδο της αίθουσας για τα Α.Μ.Ε.Α

4) Οργάνωση της διδασκαλίας
Χρονοπρογραμματισμός μαθησιακών δραστηριοτήτων

A) Εισαγωγή
Εισήγηση (περίπου 7 λεπτά)

Εδώ έχουμε σχεδιάσει να προβάλουμε σοκαριστικές εικόνες μέσω του παρακάτω Powerpoint που δημιουργήσαμε σχετικά με τις επιπτώσεις
που θα μπορούσε να έχει η λάθος στάση του σώματος των μαθητών στην υγεία τους.Σκοπός μας είναι να προκαλέσουμε το ενδιαφέρον των
παιδιών έστω και με αυτόν τον ακραίο τρόπο.



Το τραγούδι που έχουμε ενσωματώσει στην παρουσίαση του Powerpoint και που πρέπει να έχει ο υπολογιστής ώστε να ακουστεί μαζί με την
παρουσίαση είναι το εξής:



Σκοπός μας είναι να κατανοήσουν οι μαθητές τις αρνητικές επιπτώσεις που προκαλεί η λάθος χρήση του Η/Υ και να τους δώσουμε ένα κίνητρο
ώστε να παρακολουθήσουν με ενδιαφέρον το υπόλοιπο του μαθήματος.Παρουσιάζουμε και ένα χιουμοριστικό βίντεο για να "ελαφρύνουμε" λίγο
το κλίμα που δημιουργήθηκε από το προηγούμενο βίντεο.


Τέλος,παρουσιάζουμε μια έρευνα που πραγματοποιήθηκε στο ΤΜΗΥΤΔ του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας στο μάθημα της Διδακτικής η οποία
παρουσιάζει την κόπωση των μαθητών από την υπερβολική χρήση Η/Υ.Αυτό που θα πρέπει να παρατηρήσουμε από το παρακάτω διάγραμμα
που εμφανίζει τα αποτελέσματα της έρευνας αυτής είναι πως η πλειοψηφία των φοιτητών αισθάνεται αρκετά κουρασμένη από την συχνή χρήση
των υπολογιστών καθώς οι περισσότεροι τοποθετούνται πάνω από τον μέσο όρο που είναι το 2,9.Στόχος μας είναι να περάσουμε στους μαθητές
μας πως τα αποτελέσματα αυτά συνδέονται άρρηκτα με την εργονομία και την μη τήρηση των κανόνων της.
10-2-2011_9-04-33_μμ.png

B) Κύρια Δραστηριότητα
Επίδειξη (περίπου 10 λεπτά)

Αρχικά ο διδάσκοντας επιδεικνύει στους μαθητές πως πρέπει αυτοί να κάθονται μπροστά στον υπολογιστή. Έπειτα ακολουθεί ένα video που θα
παρουσιάζει αυτά που περιέγραψε πριν ο καθηγητής,και φαίνεται στο παρακάτω screencast. Για τη δημιουργία του screencast χρησιμοποιήσαμε
ανάλογο υλικό που βρήκαμε στο Διαδίκτυο.



Πρακτική άσκηση (περίπου 8 λεπτά)

Χωρίζονται οι μαθητές σε ομάδες των δύο ατόμων. Ο ένας κάθεται στον υπολογιστή και προσπαθεί να εφαρμόσει αυτά που έμαθε από την
επίδειξη του καθηγητή για την σωστή στάση του σώματός του και στον άλλον μοιράζεται από τον διδάσκοντα μία κόλλα Α4(checklist) ώστε να
σημειώσει τα λάθη του πρώτου.Η κόλλα Α4 θα περιέχει μια φωτογραφία ενός ατόμου να κάθεται μπροστά στον υπολογιστή και θα έχει κουτάκια
στις περιοχές των ποδιών, των χεριών, του αυχένα και των ματιών.Ο μαθητής σημειώνει με check τα σημεία που πιστεύει πως έχει σωστά
τοποθετημένα ο συμμαθητής του που κάθεται στον υπολογιστή και με Χ αυτά που έχει λάθος.Στη συνέχεια έχουμε αντιστροφή ρόλων. Κατά τη
διάρκεια της πρακτικής άσκησης ο καθηγητής επιβλέπει τα ζευγάρια των μαθητών και διορθώνει τυχόν λάθη που αυτοί κάνουν.Παρακάτω σας
παρουσιάζουμε την εικόνα που θα περιέχεται στην κόλλα Α4

10-2-2011_6-38-30_μμ.png

Συνεργατική Επίλυση Προβλημάτων (περίπου 8 λεπτά)

Αυτή η δραστηριότητα αφορά την διαμόρφωση του χώρου εργασίας των μαθητών.Κατ'αρχήν χωρίζουμε τους μαθητές της τάξης σε δύο ομάδες,
καθεμία από τις οποίες έχει το δικό της χώρο μέσα στην αίθουσα.Και οι δύο ομάδες διαμορφώνουν το χώρο τους αντιστρόφως ανάλογα με ότι
θεωρούν αυτοί σωστό.Στόχος τους είναι να δημιουργήσουν ένα ακατάλληλο χώρο εργασίας.Τελικά, καθεμία από τις ομάδες διορθώνει τα λάθη
της άλλης και διαμορφώνει τον χώρο της όπως αυτή θεωρεί ότι πρέπει να είναι. Οι μαθητές θα μπορούν να διακοσμούν τον χώρο με αφίσες,
ζωγραφιές ή ακόμη με εκτυπωμένες δημιουργίες από τον υπολογιστή.Πρέπει να τονίσουμε ότι στη συγκεκριμένη δραστηριότητα οι μαθητές θα
πρέπει να συνεργαστούν μεταξύ τους ώστε να πετύχουν το επιθυμητό αποτέλεσμα.

Παιχνίδι Ρόλων (περίπου 8 λεπτά)

Εδώ θα επικεντρωθούμε στην σωστή τοποθέτηση της οθόνης,του πληκτρολογίου και του ποντικιού.Αρχικώς δίνεται η παρακάτω εικόνα και
οι μαθητές σημειώνουν ποια από τα αντικείμενα της εικόνας είναι σωστά τοποθετημένα και ποια όχι.
ergonomia1.gif

Στη συνέχεια επιλέγονται 3 μαθητές στους οποίους ανατίθενται οι εξής ρόλοι:

1)Ο πρώτος μαθητής παίρνει την ονομασία ''ΟΘΟΝΗ''.
Σηκώνεται, πηγαίνει στον υπολογιστή του καθηγητή, δείχνει πως θα έπρεπε να ήταν η σωστή κλίση της οθόνης και πειραματίζεται, με την
βοήθεια του καθηγητή, με την ανάλυση της.

2)Ο δεύτερος μαθητής παίρνει την ονομασία ''ΠΛΗΚΤΡΟΛΟΓΙΟ''.
Όπως και ο πρώτος μαθητής, από την θέση του καθηγητή δείχνει την σωστή θέση του πληκτρολογίου ως προς την οθόνη (μπροστά από την
οθόνη) , και ως προς την επιφάνεια του γραφείου(περίπου 3 εκατοστά από αυτό).

3)Ο τρίτος μαθητής παίρνει την ονομασία ''ΠΟΝΤΙΚΙ''.
Και αυτός από την θέση του καθηγητή δείχνει την σωστή τοποθέτηση του ποντικιού (ακριβώς δίπλα από το πληκτρολόγιο).

Καθ' όλη την διάρκεια της δραστηριότητας οι υπόλοιποι μαθητές παρατηρούν τις κινήσεις των παιδιών και σημειώνουν τυχόν λάθη τους ώστε
να τα αναφέρουν στην Συζήτηση/Διάλογος που ακολουθεί.

Συζήτηση/Διάλογος (περίπου 8 λεπτά)

  • Σχετικά με την πρακτική άσκηση οι μαθητές αναφέρουν τις εντυπώσεις τους και συζητούν για τα λάθη τους.
  • Σχετικά με την συνεργατική επίλυση προβλημάτων συζητείται κατά πόσο η δημιουργία ενός λιτού και όμορφου περιβάλλοντος
συμβάλλει στη δημιουργία ευχάριστης διάθεσης και αύξηση της απόδοσής τους.
  • Αναφέρονται τα λάθη στα οποία υπέπεσαν οι μαθητές που κατείχαν τους ρόλους κατά την διάρκεια της δραστηριότητας Παιχνίδι Ρόλων.

Καταιγισμός ιδεών (περίπου 10 λεπτά)

Ξεκινάει ένας μαθητής και λέει μια λέξη που του έρχεται στο μυαλό σχετικά με την εργονομία.Αμέσως ο επόμενος λέει μια ακόμα λέξη χωρίς
να σκεφτεί πολύ και η διαδικασία αυτή συνεχίζεται και με τους άλλους μαθητές.Σε κάθε λέξη που θα προστίθεται όλοι οι μαθητές θα
προσπαθούν να την συνδυάσουν με ό,τι έχουν διδαχθεί στις παραπάνω δραστηριότητες.Αν κάποιος έχει σκεφτεί κάτι καλό σηκώνει το χέρι του,
διακόπτεται η διαδικασία και εκφράζει την σκέψη του.


Γ) Κλείσιμο (περίπου 4 λεπτά)

Μετά από μια σύντομη επανάληψη των διδαχθέντων αναθέτουμε στους μαθητές ως προσωπική εργασία την εφαρμογή και εξάσκηση των όσων
ειπώθηκαν στο μάθημα.Πιο συγκεκριμένα θα γράψουν μια παράγραφο σχετικά με τα αποτελέσματα και τις ευεργετικές ή μη συνέπειες της εφαρμογής
όλων των παραπάνω κανόνων εργονομίας εφόσον βέβαια τους εφαρμόσουν για ένα σημαντικό χρονικό διάστημα(1 εβδομάδα).

5) Ανάθεση Εργασίας

Έχει αναφερθεί κατά το κλείσιμο του μαθήματος μετά την σύντομη επανάληψη που γίνεται.

6) Πόροι, Εποπτικά μέσα και Υλικά


  • Θα γίνει χρήση του προτζέκτορα
  • Φύλλα εργασίας
  • Πίνακας,μαρκαδόρος
  • Υπολογιστής για κάθε μαθητή
  • Ό,τι άλλο χρειάζεται για την προετοιμασία των παραπάνω δραστηριοτήτων


7) Βιβλιογραφία

  • Βιβλίο καθηγητή και μαθητή Πληροφορικής Α' Γυμνασίου
  • Διαλέξεις του μαθήματος "Διδακτική της Πληροφορικής I"

Χρήσιμα site από τα οποία πήραμε πληροφορίες αλλά και το βίντεο που χρησιμοποιήσαμε στο screencast: