-------------------------------------------Ομάδα 1η-----------------------------

-----Παπαχαρισίου Κωνσταντίνος-------Μπάρδας Γεώργιος------

  • My status My status



Α΄ Γυμνασίου-->Ενότητα 4-->Κεφάλαιο 13: Άντληση Πληροφοριών από τον Παγκόσμιο Ιστό
Β΄ Γυμνασίου-->Ενότητα 3-->Κεφάλαιο 7: Υπηρεσίες Αναζήτησης στον Παγκόσμιο Ιστό





















Περιγραφή του Διδακτικού πλάνου:


Στο διδακτικό μας πλάνο θα προσπαθήσουμε να δώσουμε σε μαθητές Γυμνασίου να καταλάβουν τι είναι η αναζήτηση στο διαδίκτυο, τι θετικά έχει, τί αρνητικά και πώς μπορούν να την επιτύχουν σε πρώτο στάδιο, αλλά και σε προχωρημένο αργότερα.
Για να το επιτύχουμε αυτό θα πρέπει να λάβουμε υπόψιν τα δεδομένα σχετικά με το επίπεδο γνώσεων των μαθητών στη τάξη σε πρώτο στάδιο. Δηλαδή αρχικά θα προσπαθήσουμε να δούμε τι ξέρουν για την αναζήτηση στο διαδίκτυο και πως ο καθένας τους τη χρησιμοποιεί. Με αυτό το τρόπο θα μπορέσουμε να εμβαθύνουμε στα θετικά και τα αρνητικά της καθώς επίσης να προτείνουμε νέες τεχνικές αναζήτησης και τρόπους μάθησης από το διαδίκτυο.






Σχέδιο Μαθήματος


  1. Προσδιορισμός Μαθήματος
  2. Στόχοι Μαθήματος

    Καθορισμός Στόχων (Γενικά):
Οι ευρύτεροι αντικειμενικοί σκοποί, στοχεύσεις, επιδιώξεις της ενότητας είναι: να αναγνωρίζουν τη χρησιμότητα των υπηρεσιών του διαδικτύου, να περιγράφουν το διαδίκτυο ως ένα νέο μέσο πληροφόρησης και επικοινωνίας, να μάθουν για τα διάφορα είδη μηχανών αναζήτησης έτσιώστε να βρίσκουν χρήσιμες διευθύνσεις ανάλογα με τα ενδιαφέροντά τους, να μπορούν να κρίνουν τις πληροφορίες που βρίσκουν.



Αντικειμενικοί στόχοι–objectives (ειδικά):
επίπεδο: «Γνώση»
Δεν βάζουμε ως στόχο ο μαθητής να μάθει κάποιον ορισμό για την Αναζήτηση στο Διαδίκτυο καθώς θα του είναι άχρηστος.

επίπεδο: «Κατανόηση»
Ο μαθητής πρέπει να μπορεί να:
  • κατανοήσει το ρόλο των μηχανών αναζήτησης στην εύρεση πληροφοριών στον παγκόσμιο ιστό
  • καταλάβει οτι διαφορετικές μηχανές αναζήτησης μπορεί να του επιστρέψουν διαφορετικά αποτελέσματα

επίπεδο: «Εφαρμογή»
Ο μαθητής πρέπει να μπορεί να:

  • χρησιμοποιεί μία μηχανή αναζήτησης γενικού σκοπού

  • χρησιμοποιεί τα χαρακτηριστικά μιας μηχανής αναζήτησης για να ψάξει συγκεκριμένους τύπους αρχείων (π.χ. εικόνες)
  • (αν φτάσει ο χρόνος) κάνει αναζήτηση μέσα σε μία συγκεκριμένη σελίδα που έχει βρει (π.χ. forum)


επίπεδο: «Ανάλυση»
Κάθε μαθητής πρέπει να γνωρίζει να:

  • Φιλτράρει τα αποτελέσματα που δέν του χρειάζονται
  • Χρησιμοποιεί πάντα την κατάλληλη λέξη κλειδί


επίπεδο: «Σύνθεση»
Κάθε μαθητής πρέπει να γνωρίζει να:
  • Κρίνει ποιό αποτέλεσμα είναι χρήσιμο και ποιό όχι
  • Αλλάζει τις λέξεις κλειδιά σύμφωνα με το αποτέλεσμα που πήρε
  • περιγράψει μια μηχανή αναζήτησης γενικού σκοπού


επίπεδο: «Αξιολόγηση»
Κάθε μαθητής πρέπει να γνωρίζει να:
  • Κρίνει άν η πληροφορία που πήρε είναι σωστή και αν η ποσότητά της είναι αυτή που πρέπει
  • αναγνωρίζει αν μια ιστοσελίδα που βρήκε είναι ενημερωμένη και έγκυρη
  • Αξιολογεί αν τα αποτελέσματα που απέρριψε ήταν όντως αχρείαστα



Μελέτη Ιδιαιτεροτήτων για Θεματικό Αντικείμενο

Θεματικό Αντικείμενο:
Η αναζήτηση στο διαδίκτυο προϋποθέτει από τους μαθητές ελάχιστες γνώσεις σε πρακτικό και θεωρητικό κομμάτι. Στο πρακτικό μέρος οι μαθητές πρέπει να έχουν βασικές γνώσεις χρήσης του υπολογιστή και ενός περιηγητή ιστού. Σε θεωρητικό κομμάτι οι μαθητές πρέπει να έχουν καταλάβει τι είναι το διαδίκτυο, τι μας προσφέρει και πώς λειτουργεί έτσι ώστε να είναι σε θέση να αναρωτηθούν για το πως θα βρουν τις πληροφορίες που τους ενδιαφέρουν. Και τα δύο μέρη (θεωρητικό,πρακτικό) έχουν καλυφθεί σε προηγούμενα κεφάλαια.
Η διδασκαλία του μαθήματος θα πρέπει να οργανωθεί ετσι ώστε ώστε οι μαθητές να αγαπήσουν το αντικείμενο, να παρακολουθούν και να συμμετέχουν με όρεξη. Γι'αυτό το σκοπό είναι προτιμότερο να ψάχνουν για έννοιες που τους ενδιαφέρουν ή/και τους κινούν την περιέργεια προς μάθηση. Τέτοιες έννοιες μπορούν να βρεθούν απο τα καθημερινά ενδιαφέροντα των μαθητών καθώς η καθημερινότητά τους συνδέετε ολοένα και περισσότερο με το διαδίκτυο.
Αυτό είναι μοναδικό χαρακτηριστικό αυτής της ενότητας ότι δηλαδή μπορεί να προσαρμοστεί στα ενδιαφέροντα της αίθουσας και να έχουμε μία δημιουργική μάθηση μέσα από την όλη διαδικασία.


Μαθητές:
  • Τι πρέπει ήδη να μπορούν να κάνουν οι μαθητές πρίν από το μάθημα;
    Οι μαθητές είναι απαραίτητο να έχουν τις βασικές/τυπικές γνώσεις υπολογιστών, δηλαδή πώς να κινούνται όταν βρίσκονται μέσα στο λειτουργικό και ειδικότερα μέσα στον φυλλομετρητή(browser). Καλό είναι να έχει προηγηθεί ένα μάθημα για τη χρήση του φυλλομετρητή έτσι ώστε να είναι σε θέση να έχουν μια άνεση στη δουλειά τους, μιάς και θα χρειαστεί στην δραστηριότητα που θα πάρουν μέρος.
  • Υπάρχουν μεταβλητές διάκρισης των μαθημάτων ανάλογα με τις δυσκολίες που θα συναντήσουν;
    Κάποιοι μαθητές θα συναντήσουν μεγαλύτερη δυσκολία στην αναζήτηση σε σχέση με κάποιους άλλους. Αυτό εξαρτάται από παράγοντες όπως άν γνωρίζουν από χρήση υπολογιστών και φυλλομετρητών, καθώς επίσης και άν έχουν ξανακάνει αναζήτηση και φυσικά σε τι επίπεδο. Ο διδάσκων εδώ θα πρέπει να έχει προετοιμαστεί ανάλογα και να έχει δύο ή και παραπάνω είδη δραστηριοτήτων για τους μαθητές με βάση την εξοικείωση του κάθε μαθητή στο αντικείμενο.
  • Είναι ομοιογενές το κοινό; Χρειάζεται ιδιαίτερη διαχείριση;
    Είναι αναμενόμενο να υπάρχει διασπορά(διάκριση) στις γνώσεις που έχει ο κάθε μαθητής σχετικά με την αναζήτηση στο διαδίκτυο, μιάς και αρκετοί μαθητές την χρησιμοποιούν απο αρκετά μικρή ηλικία. Οπότε ο διδάσκων πρέπει να είναι προετοιμασμένος για τέτοιες περιπτώσεις. Έτσι ο διδάσκων πρέπει να ρωτήσει ποιοί έχουν γνώσεις στο θέμα και να τους υποδείξει να κάτσουν με κάποιους άλλους που δεν γνωρίζουν ώστε να λειτουργήσουν σαν πρακτική άσκηση στους άλλους κατά τη διάρκεια της δραστηριότητας.

Συνθήκες μάθησης:


  • Αίθουσα με 10-15 υπολογιστές
  • Όλοι οι υπολογιστές συνδεδεμένοι στο ίντερνετ
  • Τουλάχιστον ένας περιηγητής ιστού εγκατεστημένος σε κάθε υπολογιστή
  • Γραφεία σε διάταξη Π που να βολεύουν και τις ομάδες 3-4 ατόμων
  • Προτζέκτορας
  • Διαδραστικός πίνακας (προαιρετικός, βοηθά εξαιρετικά σε ορισμένες δραστηριότητες)



Μαθητές και Συνθήκες μάθησης Οργάνωση της διδασκαλίας

Χρονοπρογραμματισμός μαθησιακών δραστηριοτήτων:

Εισαγωγή:
Για το διδακτικό μας πλάνο θα έχουμε στη διαθεσή μας 1 ώρα. Μέσα σε αυτή την ώρα θα πρέπει να χρησιμοποιήσουμε τις κατάλληλες τεχνικές για να δούμε αρχικά, σε τι επίπεδο γνώσης βρίσκονται οι μαθητές μας στο αντικείμενο που ασχολούμαστε, και πως θα μπορέσουμε σε δεύτερο στάδιο να τους κεντρίσουμε το ενδιαφέρον σχετικά με την αναζήτηση στο διαδίκτυο.

Κύρια δραστηριότητα:
1. Κάνουμε μια εισήγηση για εισαγωγή στο μάθημα με χρήση της πολλαπλής κατανόησης. Συγκεκριμένα ο καθηγητής θα μπορούσε να ξεκινήσει το μάθημα του κάνοντας ερωτήσεις όπως "πόσες ώρες νομίζετε ότι ξοδεύει κάθε άνθρωπός στην ζωή του αναζητώντας κάποια πληροφορία στο διαδύκτιο" ή "πόσοι άνθρωποι αναζητούν κάποια πληροφορία σε μια μηχανή αναζήτησης το δευτορόλεπτο?". Δίνοντας τις απαντήσεις ο καθηγητής θα κερδίσει σίγουρα την προσοχή των μαθητών.
Στο δεύτερο μέρος της πολλαπλής κατανόησης, τις αποδοτικές αναλογίες, ο καθηγητής θα μπορούσε να κάνει μια σύγκριση με τον τρόπο που έβρισκαν παλαιότερα οι άνθρωποι πληροφορίες, για παράδειγμα πήγαιναν στην βιβλιοθήκη και πως βρίσκουν σήμερα δηλαδή με μια απλή αναζήτηση στο internet όπου ο χρόνος μειώνεται και οι πηγές αυξάνονται.
(~4 λεπτά)





2. Ακολουθεί ένα σύνολο από ερωταποκρίσεις στους μαθητές, για να καταλάβει ο διδάσκων σε τι επίπεδο βρίσκονται γνωστικά για το αντικείμενο αλλά και για να θίξουμε κάποια θέματα που πρέπει να τονίσουμε στην συνέχεια, όπως οι κίνδυνοι που εγκυμονούν και η αξιοπιστία των πληροφοριών που βρίσκουμε.
Ρωτάμε τα παιδιά αν έχουν χρησιμοποιήσει ποτέ μηχανές αναζήτησης, τι εμπειρίες έχουν από αυτές, για ποιό λόγο τις χρησιμοποίησαν και αν τελικά πήραν τα αποτελέσματα και τις πληροφορίες που περίμεναν. Μέσα από αυτές τις ερωτήσεις περιμένω να βρώ κάποιες λάθος χρήσεις που μπορεί να έκαναν τα παιδιά σε μία μηχανή αναζήτησης που τελικά τα οδήγησε σε λάθος πληροφορίες. Έτσι αντλώ υλικό για την επόμενη εισήγηση που θα κάνω με σκοπό να θύξω τα κύρια θετικά και αρνητικά χαρακτηριστικά των μηχανών αναζήτησης.
(~12 λεπτά)


3.Στόχος μας τώρα είναι η κατανόηση της χρήσης λέξεων κλειδιών. Θα ακολουθήσει καταιγισμός ιδεών όπου θα δώσει ένα θέμα αναζήτησης ο διδάσκων (π.χ. θάλασσα) και θα γράψει στον πίνακα τις απόψεις των μαθητών σχετικά με το ποιες θα είναι οι λέξεις κλειδιά για να βρούμε τις κατάλληλες πληροφορίες. Μιάς και δεν έχουμε μιλήσει ακόμη για λέξεις κλειδιά και σωστή αναζήτηση στο διαδίκτυο και πάλι αναμένουμε να υπάρξουν λάθος επιλογές από τους μαθητές, τις οποίες θα τονίσουμε και θα ρωτήσουμε τους ίδιους τους μαθητές για πιθανές λύσεις ή καλύτερες διατυπώσεις.
Παίρνοντας τροφή από τον καταιγισμό ιδεών ο διδάσκων θα κάνει μία εισήγηση σχετικά με το τί είναι η λέξη κλειδί και το πώς μπορεί αυτή να βοηθήσει στην εύρεση των κατάλληλων πληροφοριών. Θα τονίσει πώς με λέξεις κλειδιά γίνεται να πάρουμε σαν αποτέλεσμα συγκεκριμένους τύπους αρχείων, καθώς επίσης και ποιά χαρακτηριστικά υποστηρίζουν οι πιο γνωστές μηχανές(Google,Yahoo).
(~10 λεπτά)

Για να κρατήσουμε σε εγρήγορση τους μαθητές εξάπτοντας την περιέργειά τους κάνουμε μία εναλλαγή με επίδειξη ενός screencast με τεχνικές αναζήτησης στο google:

(~2 λεπτά)


4. Όπως αναφέρθηκε και παραπάνω συνεχίζουμε με μία μικρή εισήγηση σχετικά με τα θετικά του Παγκόσμιου Ιστού, το πλήθος των πληροφοριών που υπάρχουν σε αυτόν και την άμεση σχέση των μηχανών αναζήτησης μιάς και μπορούν να μας γλυτώσουν από πολύ κόπο και χρόνο. Παράλληλα όμως όπως φάνηκε και από προηγούμενες εμπειρίες των παιδιών αλλά και από παραδείγματα που ο ίδιος ο διδάσκων θα δώσει στη τάξη, πολλές φορές ακόμη και με όλο αυτό το φιλτράρισμα μπορεί να ανακαλύψουμε άχρηστη ή και "κακή" πληροφορία. Άρα σε αυτό το σημείο υλοποιούμε τον στόχο της αναγνώρισης απο το μαθητή αν μια ιστοσελίδα που βρήκε είναι ενημερωμένη και έγκυρη.
Έχουμε άσκηση για το σπίτι με την οποία θα γίνει ακόμα πιο κατανοητό στους μαθητές το θέμα της αξιοπιστίας των πηγών πληροφόρησης - ιστοσελίδων και της κριτικής στάσης που πρέπει να κρατούν.
(~5 λεπτά)


5. Αφού οι μαθητές πλέον έχουν μία ιδέα για το τι έιναι λέξη κλειδί και τους κίνδυνους της αναζήτησης, καλούνται κάνοντας χρήση τη μελέτη περίπτωσης και μέσα από μία πρακτική άσκηση να αναζητήσουν πληροφορίες για 2-3 πράγματα που ο διδάσκων θα ορίσει στον καθένα. Συγκεκριμένα ο καθηγητής θα δώσει ένα φύλλο εργασίας όπου θα περιγράφει ένα πρόβλημα που οι μαθητές θα πρέπει να επιλύσουν και επίσης θα περιέχει ενα παράδειγμα αναφοράς με τα κάποια από τα βήματα της λύσης. Επίσης θα τους ζητήσει αυτά που θα βρούνε να τα σώσουν σε ένα αρχείο σημειωματάριου. Οι ομάδες θα είναι 2 ατόμων. Παρακάτω δίνονται τα φύλλα εργασίας του μαθητή και οι λύσεις του φύλλου εργασίας στις οποίες θα πρέπει να βασιστεί η καθοδήγηση του καθηγητή.

(~16 λεπτά)

Εναλλακτικά, μπορεί να γίνει χρήση της Συνεργατικής Επίλυσης Προβλημάτων. Αναλυτικά, ο καθηγητής αρχικά θα ορίσει κάποια συγκεκριμένα παραδείγματα για να ψάξουν τα παιδιά στις μηχανές, όπως για παράδειγμα:
-Ποιά είναι η καλύτερη τιμή που μπορούνε να βρούνε για ένα i-phone 4 ή ένα Play Station 3;
-Ποιός πήρε το τελευταίο βραβείο νόμπελ λογοτεχνείας;
-Τι πληθυσμό έχει η Νιγηρία;
-Ποιοί είναι οι στίχοι ενός συγκεκριμένου τραγουδιού;
-Ποιός καλλιτέχνης τραγουδάει το συγκεκριμένο τραγούδι;
-Βρείτε σε βίντεο τα γκολ τις περασμένης αγωνιστικής στο ποδόσφαιρο!
Έτσι οι μαθητές θα μπορέσουν μέσα απο μία ανάμεικτη δραστηριότητα να κατανοήσουν το νόημα και τη δύναμη των μηχανών αναζήτησης, αφού θα δούνε από μόνοι τους οτι μπορούνε να βρούνε πληροφορίες για το άμεσο ενδιαφέρον τους( παιχνίδια,κινητά, ποδοσφαιρο,μουσική) αλλά και σημαντικότατες πληροφορίες γενικού σκοπού(εγκυκλοπαιδικές γνώσεις όπως ο πληθυσμός της Νιγηρίας ή τα Νόμπελ). Επιπλέον υπάρχει το ενδεχόμενο οι μαθητές να βρούνε διαφορετικά αποτελέσματα για συγκεκριμένα πράγματα, π.χ. μπορεί το ένα παιδί να βρεί πως ο πληθυσμός της Νιγηρίας είναι 250 εκατ. κάτοικοι κ αι το άλλο 300 εκατ. κάτοικοι. Από αυτό το γεγονός μπορεί ο καθηγητής να πάρει τροφή για να δείξει στους μαθητές πως μπορεί να υπάρξει λανθασμένη ή και κακόβουλη πληροφορία στο διαδίκτυο.
(~10 λεπτά)


6. Με εποικοδομητική μάθηση η κάθε ομάδα αναφέρει τα αποτελέσματα της αναζήτησής της και για ποιό λόγο θεωρεί πως είναι αξιόπιστα και σωστά(σωστά επιχειρήματα θα μπορούσαν να κάνουν με την ποιότητα και την αξιοπιστία του ιστότοπου από τον οποίο αντλήθηκαν). Έτσι μέσω του εποικοδομητισμού θα φανεί τι έχει αντιληφθεί από το μάθημα ο κάθε μαθητής και ποιά προβλήματα προέκυψαν. Εδώ μπορούμε να μοιράσουμε στους μαθητές το φύλλο εργασίας για την αξιολόγηση μιας πληροφορίας που βρήκε στο διαδίκτυο.

(~12 λεπτά)


7. Ο διδάσκων είναι υποχρεωμένος να αντλήσει πληροφορίες από την προηγούμενη δραστηριότητα και να κάνει μία τελική εισήγηση στους μαθητές του για κάποια λάθη που παρατήρησε αλλά και για τυχόν ανακρίβειες στο αντικείμενο του μαθήματος. Μπορούμε να δείξουμε στους μαθητές στατιστικά στοιχεία σχετικά με ποια μηχανή αναζήτησης χρησιμοποιείται περισσότερο από τους χρήστες εδώ. Επιπλέον θα πρέπει να απευθυνθεί και προσωπικά σε μαθητές που θεωρεί ότι δεν αντιλήφθηκαν σωστά το περιεχόμενο του μαθήματος και να τους διορθώσει. Αν δεν βρει λάθη στους μαθητές του, τότε αυτός ο χρόνος είναι αρκετός για μία ανακεφαλαίωση σε όλο το μάθημα.
(~8 λεπτά)
Σύνολο ~70 λεπτά.



Εναλλακτικές δραστηριότητες:

Δραστηριότητα με χρήση διαδραστικού πίνακα:
Ο διαδραστικός πίνακας έχει αποδειχθεί ότι ενεργοποιεί τους μαθητές, τους ελκύει, με αποτέλεσμα την ενεργή συμμετοχή τους (πηγή: http://users.sch.gr/salnk/arthra/arthra32.htm). Αν υπάρχει στην αίθουσα μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως εξής:

i) Αναθέτουμε στους μαθητές τη δημιουργία του σχολικού ημερολογίου με κατάλληλες εικόνες από τοπία της Ελλάδας για κάθε εποχή.
ii) Οι μαθητές θα αναγκαστούν να κάνουν αναζήτηση για συγκεκριμένα τοπία.
iii) Για να μη χάσουμε πολύ χρόνο ανα δύο άτομα μπορούν να ψάξουν για μία εποχή.
iv) Οι εικόνες στέλνονται στον διαδραστικό πίνακα όπου τις βλέπει όλη η τάξη και αξιολογεί την αναζήτηση της κάθε ομάδας.
v) Αν υπάρχει κάποια η οποία είναι εντελώς άσχετη με το θέμα (κατά την κρίση του διδάσκοντα) ζητάμε από την αντίστοιχη ομάδα να μας δώσει τις λέξεις κλειδιά, την μηχανή αναζήτησης που χρησιμοποίησε και ζητάμε από την υπόλοιπη τάξη προτάσεις για την βελτίωση της αναζήτησης.
(Η δραστηριότητα μπορεί να υλοποιηθεί και χωρίς τη χρήση του πίνακα αρκεί να υπάρχει τρόπος προβολής του συνόλου των εικόνων που βρήκαν οι μαθητές). (~ 8 λεπτά)

Ανάθεση Εργασίας-Αξιολόγηση

Άσκηση:
Για την κατανόηση της αξιοπιστίας των πηγών πληροφόρησης - ιστοσελίδων και την περαιτέρω ανάπτυξη της κριτικής σκέψης των μαθητών προτείνουμε την μικρή δραστηριότητα για το σπίτι: Ο καθηγητής θα πρέπει να έχει προετοιμάσει ένα blog με ψευδή στοιχεία (π.χ. για τον Μακεδονικό αγώνα). Έστω το blog makedonikos_agwnas.blogspot.com
Στο παρακάτω φύλλο εργασίας για το σπίτι αναγράφονται τα ζητούμενα από τους μαθητές:


Η δραστηριότητα θα εξάψει το ενδιαφέρον των μαθητών καθώς σχολιάζοντας σαν κοινότητα πάνω σε ίδια άρθρα θα εμπεδώσουν με δημιουργικό, πρακτικό και φυσικά πιο ενδιαφέρον τρόπο την έννοια της αξιολόγησης των πηγών και της κριτικής στάσης απέναντί τους.

Δραστηριότητα ανακεφαλαίωσης:
Ένα πολύ καλό βίντεο το οποίο συνοψίζει πολλές έννοιες του μαθήματος αλλά δίνει και επιπλέον πληροφορίες:

Το βίντεο αξίζει να προταθεί στους μαθητές (ας τους τονίζουμε ότι είναι 10 λεπτά μόνο) να το δούνε στο σπίτι σαν επανάληψη και εμπέδωση του μαθήματος.


  1. Πόροι, Εποπτικά μέσα και Υλικά
    Πληροφορίες για Μηχανές Αναζήτησης:
  2. Βιβλιογραφία
    Wikipedia

Special thanks to:

Ευχαριστούμε ιδιαιτέρως τους plpehliv, megianno, magdadirog, ioanna_89 για την πολύτιμη συμβολή τους και ζητούμε συγνώμη στους υπόλοιπους που δεν μπορέσαμε να υλοποιήσουμε τις ιδέες τους, λόγο του ότι δεν έφτανε ο διδακτικός χρόνος.