Εποικοδομητική Μάθηση


Μπάρδας Γεώργιος 762

Παπαχαρισίου Κωνσταντίνος 653


Βουρονίκου Ασημίνα 597

Μπεληγιάννη Φωτεινή 596



Τι είναι εποικοδομητική μάθηση;


Η εποικοδομητική μάθηση είναι μία θεωρία γνώσης που χρησιμοποιείται ως μία τεχνική διδασκαλίας από αρκετούς διδάσκοντες σε όλο το κόσμο. Βασίζετε στον εποικοδομητισμό, δηλαδή στην δημιουργία γνώσης στον εκπαιδευόμενο με βάση τις υπάρχουσες αντιλήψεις, ιδέες και εμπειρίες. Κατά τη διάρκεια της παιδικής ηλικίας, είναι μια αλληλεπίδραση μεταξύ των εμπειρίων και των αντανακλαστικών τους ή των προτύπων συμπεριφοράς τους.
Θεωρείται μια “ανεπτυγμένη” τεχνική καθώς σκοπεύει στην ενεργητική μάθηση του εκπαιδευόμενου μέσω ενός συνόλου γνωστικών διεργασιών που αυτός έχει αναπτύξει κατά τη διάρκειά της.
Οι μαθητές μαθαίνουν με την συνένωση των νέων πληροφοριών, μαζί με όσα ήδη γνωρίζουν. Οι ειδικοί πιστεύουν ότι η μάθηση επηρεάζεται από το περιβαλλον στο οποίο μια ιδέα διδάσκεται, καθώς και από τις πεποιθήσεις και τις συμπεριφορές των μαθητών

Στον εποικοδομητισμό:

Οι μαθητές δεν θεωρούνται πλέον παθητικοί δέκτες, αλλά τελικοί υπεύθυνοι της δικής τους μάθησης.

Η μάθηση θεωρείται ότι εμπλέκει το μαθητή με ενεργό τρόπο στην εκπαιδευτική διαδικασία.

Η γνώση δεν είναι «κάπου εκεί έξω», αλλά οικοδομείται με προσωπικό και κοινωνικό τρόπο.

Οι διδάσκοντες φέρνουν επίσης στις μαθησιακές καταστάσεις τις δικές τους ιδέες και αντιλήψεις.

Η διδασκαλία δεν είναι η μετάδοση της γνώσης, αλλά προϋποθέτει την οργάνωση των καταστάσεων-δραστηριοτήτων μέσα στην τάξη με τρόπο που να προωθούν την οικοδόμηση της επιστημονικής γνώσης.


Οι περισσότερες εποικοδομητικές θεωρίες μάθησης έχουν τη μορφή του γνωστικού κονστρουκτιβισμού (constructivism) ο οποίος εκφράζεται από τον Piaget και του κοινωνικού κονστρουκτιβισμού με κύριο εκφραστή του τον Vygotsky. Στον κοινωνικό κονστρουκτιβισμό ο εκπαιδευτής παρέχει στους εκπαιδευόμενούς του βοήθεια, η οποία ελαττώνεται σταδιακά, αφού βασικός στόχος είναι να γίνουν οι εκπαιδευόμενοι αυτορυθμιζόμενοι και ανεξάρτητοι κατασκευαστές της γνώσης τους.
Η βασική πρόταση της εποικοδόμησης είναι ότι η γνώση αποτελεί ανθρώπινο κατασκεύασμα, άρα δεν υπάρχει ανεξάρτητα από αυτούς που την κατέχουν. Η γνώση δε λαμβάνεται παθητικά αλλά χτίζεται ενεργητικά από το υποκείμενο. Αυτό σημαίνει ότι δεν μπορεί να μεταδοθεί κατευθείαν από αυτόν που την κατέχει σε κάποιον άλλο μόνο μέσω της γλώσσας. Η απόκτηση γνώσης απαιτεί την ανάμειξη του υποκειμένου που χρησιμοποιεί την προϋπάρχουσα γνώση του για να εποικοδομήσει νέες κατανοήσεις. (Κόκκοτας 1998).
Για περισσότερες και αναλυτικές πληροφορίες:
http://jmokias.webnode.com/%CE%B5%CF%80%CE%BF%CE%B9%CE%BA%CE%BF%CE%B4%CE%BF%CE%BC%CE%B9%CF%83%CE%BC%CF%8C%CF%82/

Αρχές εποικοδομητισμού:
  • Η γνώση είναι ενεργητική διαδικασία δόμησης, η οποία δομείται στη συνάφεια του περιβάλλοντος μέσα στο οποίο συναντάται
  • Οι άνθρωποι δομούν τη γνώση μέσω :
  1. συνεργασίας και συζήτησης
  2. των εμπειριών τους
  • Αποδίδουν σημασία στο πλαίσιο στο οποίο εργάζεται ο μαθητής (φυσικό πλαίσιο μάθησης) και στη συνεργασία
  • Θεωρούν τον εποικοδομητισμό σύνολο διδακτικών στρατηγικών

και δίνει έμφαση:
  • στάδια νοητικής ανάπτυξης του ατόμου
  • πλαίσιο (συνάφεια, context) μέσα στο οποίο το άτομο οργανώνει και τροποποιεί τις γνώσεις του
  • τονισμός προηγούμενων εμπειριών. Καθένας διαθέτει γνώσεις και εμπειρίες (νοητικά σχήματα) τα οποία μέσω αναδιοργανώνονται για να «οικοδομηθεί» η μάθηση


Τρεις προοπτικές για τη μάθηση και τη διδασκαλία:

Τον τελευταίο αιώνα έχουν αναδειχθεί τρεις διαφορετικές προσεγγίσεις στην έρευνα για τη μάθηση:
Α) η μάθηση ως ενίσχυση αποκρίσεων: η μάθηση πραγματοποιείται όταν ο μαθητευόμενος ενδυναμώνει ή αδυνατίζει μια συσχέτιση μεταξύ ερεθισμάτων και αποκρίσεων. Ο ρόλος του μαθητευόμενου είναι να λαμβάνει παθητικά επιβραβεύσεις και τιμωρίες ενώ ο ρόλος του διδάσκοντα είναι να διαχειρίζεται τις επιβραβεύσεις και τιμωρίες. Ο ρόλος του σχεδιαστή διδασκαλιών είναι να δημιουργεί περιβάλλοντα όπου επαναλαμβανόμενα προτρέπουν το μαθητευόμενο να δίνει απλές αποκρίσεις που ακολουθούνται αμέσως από την ανάδραση από το διδάσκοντα.

Β) η μάθηση ως πρόσκτηση γνώσεων: βασίζεται στην ιδέα ότι η μάθηση συμβαίνει όταν ο μαθητευόμενος τοποθετεί νέες πληροφορίες στη μακροπρόθεσμη μνήμη. Ο ρόλος του μαθητευόμενου είναι να αποκτά γνώσεις παθητικά ενώ η δουλειά του διδάσκοντα είναι να παρουσιάζει πληροφορίες όπως σε βιβλία, σημειώσεις και διαλέξεις. Σύμφωνα με αυτή την προοπτική η πληροφορία είναι ένα αγαθό που μπορεί να μεταδωθεί απευθείας από το διδάσκοντα στο μαθητευόμενο. Ο ρόλος του διδακτικού σχεδιαστή είναι η δημιουργία περιβαλλόντων στα οποία ο μαθητευόμενος εκτίθεται σε μεγάλες ποσότητες πληροφοριών.

Γ) η μάθηση ως οικοδόμηση γνώσης: βασίζεται στην ιδέα ότι η μάθηση συμβαίνει όταν ο μαθητευόμενος ενεργά κατασκευάζει μια γνωστική αναπαράσταση στην λειτουργική μνήμη . Ο μαθητευόμενος είναι ένας «κατασκευστής» νοημάτων ενώ ο διδάσκοντας είναι ένας «γνωστικός οδηγός» που παρέχει καθοδήγηση και μοντελοποιήσεις σε αυθεντικές ακαδημαϊκές εργασίες. Ο ρόλος του διδακτικού σχεδιαστή είναι η δημιουργία περιβαλλόντων στα οποία ο μαθητευόμενος αλληλεπιδρά με νόημα με ακαδημαϊκό υλικό ενισχύοντας τις διαδικασίες της επιλογής, οργάνωσης και ολοκλήρωσης πληροφοριών. Αυτό είναι και το μέρος στο οποίο βασίζεται η επικοιδομητική μάθηση.


Χαρακτηριστικά:
«Η εποικοδομητική μάθηση είναι μια ενεργητική, εποικοδομητική, συγκεντρωτική και «αντικειμενοστραφής» διαδικασία….
  • είναι ενεργητική γιατί ο μαθητής πρέπει να κάνει ορισμένες ενέργειες, ενώ επεξεργάζεται τις εισερχόμενες πληροφορίες για να κατανοήσει το υλικό.
  • είναι εποικοδομητική γιατί ο μαθητής πρέπει πρώτα να επεξεργασθεί τις νέες πληροφορίες και μετά να τις συσχετίσει με άλλες, ώστε τελικά να συγκρατήσει τις απλές και να κατανοήσει το σύνθετο υλικό.
  • είναι συγκεντρωτική γιατί όλη η καινούργια μάθηση χτίζεται πάνω στην προηγούμενη γνώση του μαθητή ή την χρησιμοποιεί με τρόπο που καθορίζουν τι και πόσο έμαθε.
  • είναι «αντικειμενοστραφής» γιατί η μάθηση έχει περισσότερες πιθανότητες να είναι επιτυχής, εάν ο μαθητής γνωρίζει το στόχο (τουλάχιστον μια γενική έννοια) προς τον οποίο εργάζεται και προσδοκά να κατακτήσει».

Αξίες: Κάποιες από τις αξίες στις οποίες η θεωρία βασίζεται, περιλαμβάνουν:
  • διδασκαλία που εστιάζεται στη διαδικασία της μάθησης (τι συμβαίνει μέσα στο κεφάλι του εκπαιδευόμενου) αλλά και στο αποτέλεσμα της μάθησης
  • μεταφορά γνώσης (χρήση) αλλά και διατήρηση της γνώσης
  • πώς να μάθεις και τι να μάθεις

Οι κύριες μέθοδοι που προσφέρει η θεωρία είναι οι εξής:

1. Υπερτόνισε τις πιο σημαντικές πληροφορίες για το μαθητευόμενο χρησιμοποιώντας:
  • Επικεφαλίδες, πλάγια, έντονα, διαφορετικού μεγέθους γράμματα, κουκκίδες, βέλη, εικονίδια, υπογράμμιση, σημειώσεις στο περιθώριο, επαναλήψεις, κενό χώρο, λεζάντες
  • Χρησιμοποίησε διδακτικούς στόχους και/ή συναφή ερωτήματα
  • Δημιούργησε περιλήψεις
  • Περιόρισε άσχετες πληροφορίες, γίνε περιεκτικός και λιτός

2. Οργάνωσε τις πληροφορίες για το μαθητευόμενο χρησιμοποιώντας:
  • δομές κειμένου
  • δομές σύγκρισης/αντίθεσης
  • δομές κατηγοριοποίησης
  • δομές απαρίθμησης
  • δομές γενίκευσης
  • δομές αιτίου-αιτιατού
  • περιγράμματα
  • επικεφαλίδες
  • λέξεις δείκτες
  • γραφικές αναπαραστάσεις

3. Ολοκλήρωσε τις πληροφορίες
  • ανέπτυξε οργανωτικές δομές
  • απεικονίσεις (πολλαπλών πλαισίων) με λεζάντες
  • κινούμενα σχέδια – κίνηση με διήγηση
  • δουλεμένα παραδείγματα
  • ερωτήσεις επεξεργασίας


Untitled.png
external image moz-screenshot-2.png