Α' Γυμνασίου Ενότητα 3 - Ζωγραφική (Ομάδα 1η):

1) Γάκη Στυλιανή

2) Ιωαννίδης Σταύρος





Υλικό από το βιβλίο του μαθητή της Α' Γυμνασίου:

Υλικό από το βιβλίο του εκπαιδευτικού της Α' Γυμνασίου:







Γενικό διδακτικό πλάνο


1) Προσδιορισμός Μαθήματος

Γνωριμία των παιδιών με το πρόγραμμα ζωγραφικής mspaint των Microsoft Windows 7. Αντιμετώπιση του mspaint ως εφαρμογή δημιουργίας και σύνθεσης εικόνων.




2) Στόχοι Μαθήματος

Καθορισμός στόχων (γενικά)
  • Να αντιλαμβάνονται την Ζωγραφική ως ένα μέσο έκφρασης.
  • Να αντιμετωπίζουν τον Η/Υ ως μέσο που προσφέρει ταχύτερες, ευκολότερες και πιθανώς καλύτερης ποιότητος εναλλακτικές λύσεις δημιουργίας.
  • Να αποκτήσουν θετική στάση απέναντι στους Η/Υ και να μην διστάζουν να δοκιμάσουν να κάνουν κάτι, ακόμη κι αν δεν το έχουν διδαχθεί.

Αντικειμενικοί σκοποί (ειδικά)
Επίπεδο Γνώσης:
  • Να γνωρίζει το προϊόν που παράγουν τα εργαλεία: μολύβι, κουβάς, πινέλο, έτοιμα σχήματα.
  • Να ανακαλεί τον συνδυασμό των πλήκτρων για μεγέθυνση (Ctrl+’+’) ή σμίκρυνση (Ctrl+’-’) της επιφάνειας που χρωματίζει το πινέλο ή της επιφάνειας που σβήνει η γόμα.
  • Να θυμάται ότι με το πλήκτρο Shift μπορεί να δημιουργήσει σχήματα που διατηρούν την αρχική τους αναλογία.

Επίπεδο Κατανόησης:
  • Να αντιλαμβάνεται τη διαφορά μεταξύ χρώματος πρώτου πλάνου και χρώματος φόντου.
  • Να καταλαβαίνει τις επιπτώσεις της λανθασμένης ή μη προσεκτικής χρήσης του εργαλείου κουβάς.
  • Να αντιλαμβάνεται το πλήκτρο «αναίρεση» ως μέθοδο ανάνηψης από σφάλματα.

Επίπεδο Εφαρμογής:
  • Να σχεδιάσει απλά σχήματα χρησιμοποιώντας τα αντίστοιχα εργαλεία.
  • Να σχεδιάζει οριζόντιες, διαγώνιες και κάθετες ευθείες γραμμές με χρήση του πλήκτρου Shift.
  • Να σχεδιάσει κύκλο και τετράγωνο καθώς και τα λοιπά έτοιμα σχήματα που θα διατηρούν την αρχική τους αναλογία χρησιμοποιώντας το πλήκτρο Shift.
  • Να χρησιμοποιεί το μολύβι για να ορίσει κλειστές περιοχές ή για να σχεδιάσει λεπτομέρειες.
  • Να χρησιμοποιεί το εργαλείο κουβάς για να γεμίζει με χρώμα κλειστές περιοχές.
  • Να μπορεί να αλλάζει το χρώμα σχεδίασης.
  • Να προσαρμόζει το μέγεθος του πινέλου και της γόμας στις εκάστοτε σχεδιαστικές του ανάγκες.
  • Να διορθώνει τυχών λάθη στη ζωγραφιά του με τη χρήση της γόμας.
  • Να χρησιμοποιεί τα διάφορα μοτίβα γεμίσματος και περιγράμματος για να δημιουργήσει πιο εντυπωσιακά σχήματα.
  • Να σχεδιάζει καμπυλόμορφα σχήματα (πχ σύννεφα) με την τεχνική της σχεδίασης πολλαπλών ελλείψεων.

Επίπεδο Ανάλυσης:
  • Να αναγνωρίζει τα εργαλεία που χρησιμοποιήθηκαν για τη δημιουργία μιας εικόνας.
  • Να εντοπίζει τους διαφορετικούς τρόπους με τους οποίους μπορεί να έχει δημιουργηθεί ένα σχήμα.
  • Να καταλάβει την ύπαρξη πολλών διαφορετικών τρόπων για τον σχεδιασμό ενός σχήματος.
  • Να διακρίνει πότε ένα γέμισμα έχει γίνει με κουβά και πότε με μοτίβο γεμίσματος έτοιμου σχήματος.

Επίπεδο Σύνθεσης:
  • Να οργανώνει την στρατηγική του, για να σχεδιάσει ένα σχήμα ταξινομώντας τα βήματα που θα ακολουθήσει στο μυαλό του.
  • Να συνδυάζει διάφορα τα εργαλεία για να παράγει μια ολοκληρωμένη εικόνα.
  • Να αναμιγνύει χρώματα σύμφωνα με τις ανάγκες του.




3) Μελέτη Ιδιαιτεροτήτων για Θεματικό Αντικείμενο, Μαθητές και Συνθήκες μάθησης

Το μάθημα προϋποθέτει τις πολύ βασικές γνώσεις χρήση του Η/Υ δηλαδή χρήση του ποντικιού, αναπαραγωγή αρχείων βίντεο, άνοιγμα μιας εφαρμογής όταν είναι γνωστή η θέση της.
Οι μαθητές δεν απαιτείται να έχουν προηγούμενη επήρεια στο αντικείμενο της ζωγραφικής με χρήση ηλεκτρονικών μέσων.
Το μαθητικό κοινό αναμένεται να είναι ανομοιογενές κυρίως λόγω της προηγούμενης επαφής μου πιθανώς να είχαν κάποιοι μαθητές με το αντικείμενο.

Συνθήκες μάθησης
  1. Τμήμα των 12-18 ατόμων σε γραφεία υπολογιστών με διάταξη «Π» (πρόσωπο στον υπολογιστή και πλάτη στον πίνακα).
  2. Η διάταξη «Π» διευκολύνει τον εκπαιδευτή να έχει άμεση οπτική επαφή με τις οθόνες των υπολογιστών όλων των μαθητών.
  3. Κάθε μαθητής θα έχει τον δικό του υπολογιστή που θα έχει προ-εγκατεστημένη την έκδοση του mspaint των Windows 7.
  4. Προβολικό μηχάνημα του οποίου η επιφάνεια προβολής θα είναι εμφανής από όλες τις θέσεις.
  5. Πίνακας σε εμφανή θέση.
  6. Υπολογιστής με δυνατότητα σύνδεσης στο διαδίκτυο, για χρήση από τον εκπαιδευτή.




4) Οργάνωση της διδασκαλίας

Εισαγωγή
  • Εισήγηση (3 λεπτά + 2 λεπτά το βιντεάκι)
    Ο εκπαιδευτής δείχνει στους μαθητές 2-3 εικόνες που μοιάζουν φυσικές αλλά έχουν όμως δημιουργηθεί με το πρόγραμμα της Ζωγραφικής και είναι αρκετά ενδιαφέρουσες όπως ένα έργο τέχνης π.χ. Mona Lisa ή ένα αγαπημένο τους cartoon π.χ. Scrat, ώστε να τους κινήσει το ενδιαφέρον (στο τμήμα υλικού δίνονται οι προτεινόμενες εικόνες). Ζητείται από τους μαθητές να τοποθετηθούν για το αν πιστεύουν πως κάθε μία από αυτές τις εικόνες μπορεί να έχει δημιουργηθεί με την ζωγραφική ή όχι. Στην συνέχεια, ο εκπαιδευτής επιδεικνύει το αντίστοιχο βίντεο (από το site sketchfu) όπου φαίνεται σε γρήγορη ταχύτητα όλη ο διαδικασία που έγινε (προτείνουμε το βίντεο με τον Scrat). Η επίδειξη συγκεκριμένου site παροτρύνει τα παιδιά να το χρησιμοποιήσουν και στον ελεύθερό τους χρόνο.


Κύριες δραστηριότητες
  • Επίδειξη (5 λεπτά)
    Ο εκπαιδευτής δείχνει στους μαθητές το Screencast_1 το οποίο παρουσιάζει πώς ανοίγουμε την ζωγραφική, επιδεικνύει τη χρήση των εργαλείων γραμμή, καμπύλη και γόμα, το πάχος γραμμής και την αλλαγή χρώματος. Επιπλέον επισημαίνει τη χρήση της αναίρεσης ως μηχανισμό ανάνηψης από σφάλματα. Η χρήση του screencast βοηθάει τους «αργούς» μαθητές καθώς μπορούν να ανατρέξουν σε αυτό σε περίπτωση που δεν έχουν καταλάβει κάτι.
    Εναλλακτικά ο εκπαιδευτής μπορεί να επιδεικνύει ζωντανά στο προβολικό μηχάνημα τα παραπάνω εργαλεία, καθώς και τα επόμενα που θα παρουσιαστούν (όπως δείχνονται στα αντίστοιχα screencast), αντί να δείχνει το ίδιο το screencast.


  • Πρακτική άσκηση (6 λεπτά)
    Δίνεται στους μαθητές εκτυπωμένο το φύλλο εργασίας. Η πρώτη πρακτική άσκηση περιλαμβάνει τις ασκήσεις 1α και 1β όπου οι μαθητές θα σχεδιάσουν τα πρώτα τους σχήματα χρησιμοποιώντας τα εργαλεία που διδάχτηκαν στο πρώτο screencast.
    Μαζί με το φύλλο εργασίας θα μοιράζεται και στους μαθητές η βοηθητική σελίδα με τις περιγραφές των εργαλείων.


  • Επίδειξη (4 λεπτά)
    Ακολουθεί η επίδειξη του Screencast_2 το οποίο επιδεικνύει τη χρήση των εργαλείων μολύβι, πινέλο και κουβάς καθώς και τα έτοιμα σχήματα. Επιδεικνύονται μόνο δύο βασικά έτοιμα σχήματα παροτρύνοντας τους μαθητές να εξερευνήσουν μόνοι τους τα υπόλοιπα.


  • Πρακτική άσκηση (6 λεπτά)
    Η δεύτερη πρακτική άσκηση περιλαμβάνει τις ασκήσεις 2α και 2β από το φύλλο εργασίας.


  • Επίδειξη (4 λεπτά)
    Ακολουθεί η επίδειξη και του Screencast_3 που παρουσιάζει τα μοτίβα γεμίσματος και περιγράμματος των έτοιμων σχημάτων, το χρώμα πρώτου πλάνου, το χρώμα φόντου και την επεξεργασία χρωμάτων. Σκοπός είναι οι μαθητές να εξοικειωθούν με τον απευθείας σχεδιασμό έτοιμων σχημάτων με γέμισμα και να καταλάβουν τις διαφορές μεταξύ χρώματος πρώτου πλάνου/φόντου.


  • Πρακτική Άσκηση (6 λεπτά)
    Η τρίτη πρακτική άσκηση περιλαμβάνει τις ασκήσεις 3α και 3β από το φύλλο εργασίας.


  • Πρακτική άσκηση (6 λεπτά)
    Η τέταρτη πρακτική άσκηση περιλαμβάνει τις ασκήσεις 4α και 4β από το φύλλο εργασίας. Ο λόγος που διαχωρίζεται από την τρίτη πρακτική άσκηση είναι ότι απαιτεί την χρήση όλων των εργαλείων και όχι μόνο αυτών του τρίτου screencast. Σκοπός είναι οι μαθητές να κινητοποιηθούν, να θυμηθούν με τι τρόπο έμαθαν να χρησιμοποιούν τα προηγούμενα εργαλεία και να προσπαθήσουν να ανακαλύψουν μόνοι τους πώς χρησιμοποιούνται τα νέα εργαλεία. Μπορούμε να δώσουμε στους μαθητές το κίνητρο ότι θα δοθούν κάποιου είδους βραβεία για τον σχεδιασμό των τριών "καλύτερων" δωματίων. Ως ένα τέτοιο βραβείο προτείνουμε ο εκπαιδευτής να ετοιμάσει τρία CD που θα περιέχουν κάποια επεισόδια της εκπαιδευτικής σειράς του διάσημου ζωγράφου Bob Ross.


Επανάληψη
  • Καταιγισμός ιδεών (5 λεπτά)
    Ο εκπαιδευτής ρωτάει πώς θα μπορούσαν οι μαθητές να χρησιμοποιήσουν αυτά που έμαθαν για να δημιουργήσουν κάτι δικό τους. Ακολουθούν οι ιδέες των μαθητών οι οποίες καταγράφονται στον πίνακα από τον εκπαιδευτή. Στη συνέχεια οι μαθητές καλούνται να επεξηγήσουν τις ιδέες τους. Σκοπός είναι οι μαθητές να εκφραστούν ελεύθερα, να ανακαλύψουν τις πολλαπλές εφαρμογές της ζωγραφικής και να καταπολεμήσουν την φοβία τους να χρησιμοποιήσουν ένα τεχνολογικό μέσο για να εκφραστούν.


Αξιολόγηση
  • Φύλλο αξιολόγησης (10 λεπτά)
    Μοιράζεται στους μαθητές το φύλλο αξιολόγησης το οποίο περιλαμβάνει 5 ερωτήσεις κλιμακωτής δυσκολίας που βοηθούν τον εκπαιδευτή να αξιολογήσει κατά πόσο τα διδαχθέντα ήταν κατανοητά από τους μαθητές.


  • Συζήτηση (5 λεπτά)
    Στο κλείσιμο του μαθήματος διαβάζονται και σχολιάζονται οι διάφορες απαντήσεις των μαθητών που δόθηκαν στο φύλλο αξιολόγησης. Πιο συγκεκριμένα μέσα από την συζήτηση εκπαιδευτή-μαθητών επισημαίνονται τα λάθη των μαθητών και προτείνονται τρόποι διόρθωσης αυτών. Στο τέλος δίδονται οι σωστές απαντήσεις και αιτιολογείται η ορθότητά τους.




5) Ανάθεση εργασίας

Μελέτη περίπτωσης
Μοιράζεται στους μαθητές η εργασία για το σπίτι που χρησιμοποιεί την τεχνική «μελέτη περίπτωσης ως παράδειγμα αναφοράς». Αρχικά παρουσιάζεται αναλυτικά τα βήματα επίλυσης ενός προβλήματος σχεδιασμού και έπειτα ζητείται από τους μαθητές να επιλύσουν ένα παρόμοιο πρόβλημα ανακαλώντας αυτά που έχουν μάθει στην τάξη και προσαρμόζοντας την λύση τους στη λύση του δοθέντος παραδείγματος αναφοράς.

Επιπρόσθετα μπορούν να δοθούν στους μαθητές οι παρακάτω σύνδεσμοι που παραπέμπουν σε εναλλακτικές εφαρμογές ζωγραφικής:
www.wiiplayable.com
www.sumopaint.com
www.mugtug.com
Οι μαθητές μπορούν να επισκεφθούν τις διευθύνσεις αυτές στον ελεύθερό τους χρόνο και να δημιουργήσουν ζωγραφιές και ίσως και να επιλέξουν ποιο λογισμικό τους ταιριάζει. Ο σκοπός που επιλέξαμε να προτείνουμε διαδικτυακές εφαρμογές και όχι εγκαταστάσημες εφαρμογές είναι για να μην δυσκολευτούν οι μαθητές με την πιθανώς περίπλοκη διαδικασία της εγκατάστασης, αποθαρρυνθούν και τα παρατήσουν.




6) Πόροι, εποπτικά μέσα και υλικό

  • Είναι απαραίτητη η εκ των προτέρων ρύθμιση της περιοχής σχεδίασης του mspaint σε κάθε υπολογιστή ώστε να μην υπερβαίνει το μέγεθος της οθόνης και να μην εμφανίζονται οι μπάρες κύλισης, προς ευκολία των μαθητών.
  • Θα πρέπει να έχουν αποθηκευτεί στην επιφάνεια εργασίας του κάθε υπολογιστή τα τρία Screencast. Καλό είναι ο εκπαιδευτής να ανεβάσει τα βίντεο αυτά σε κάποιον server ή να τα μοιράσει στους μαθητές σε CD ώστε οι μαθητές να έχουν πρόσβαση σε αυτά και από το σπίτι.
  • Προβολικό μηχάνημα (που να λειτουργεί) με τον οποίο ο εκπαιδευτής θα δείξει τις εικόνες και τα βίντεο κατά την διάρκεια της εισαγωγικής εισήγησης καθώς και τα τρία Screencast.
  • Εκτυπωμένα το φύλλο εργασίας, το φύλλο αξιολόγησης, το φύλλο μελέτης περίπτωσης και το βοηθητικό φύλλο με την περιγραφή των εργαλείων σε επαρκή αντίγραφα, ένα για κάθε μαθητή.
  • Αν ο εκπαιδευτής έχει επιλέξει την απόδοση βραβείου όπως αναφέρεται στο πλάνο, είναι απαραίτητη η προετοιμασία των βραβείων αυτών όπου σύμφωνα με την πρότασή μας πρόκειται για τρία CD με επεισόδια της εκπαιδευτικής σειράς του διάσημου ζωγράφου Bob Ross (κάποια από τα επεισόδια διατίθενται δωρεάν από το ΥouΤube) .


Δίνονται τα αρχεία Screencast:
Όνομα
Προβολή βίντεο
Κατέβασμα αρχείου βίντεο
Λόγια εκφωνητή
Screencast 1

Cast1.mp4

Screencast 2

Cast2.mp4

Screencast 3

Cast3.mp4

Hint: Τα λόγια του εκφωνητή δίνονται σε περίπτωση που ο εκπαιδευτής θέλει τα χρησιμοποιήσει ως βάση για να επανα-κατασκευάσει τα screencast.



Δίνονται τα εκτυπώσιμα φύλλα:
Όνομα
Αρχείο σε μορφή PDF
φύλλο εργασίας

φύλλο αξιολόγησης

φύλλο αξιολόγησης (απαντήσεις)

φύλλο μελέτης περίπτωσης

φύλλο με τα εργαλεία

Hint: Δίνεται και το αρχείο με τις απαντήσεις του φύλλου αξιολόγησης για τον διδάσκοντα.



Δίνονται οι προτεινόμενες εικόνες για το τμήμα της εισαγωγικής εισήγησης:
Mona Lisa
mona_lisa.jpg
Scrat
scrat.jpg


Στο παρακάτω συμπιεσμένο αρχείο περιέχονται όλα τα εκτυπώσιμα αρχεία σε μορφή Microsoft Office Word 2007 (.docx) καθώς και ένα αρχείο που περιέχει όλες της εικόνες που χρησιμοποιήθηκαν:




7) Βιβλιογραφία

  • Βιβλίο του μαθήματος: "Διδακτικές προσεγγίσεις και Εργαλεία για την διδασκαλία της Πληροφορικής" Εκδόσεις Νέων Τεχνολογιών
  • Παρουσιάσεις του μαθήματος
  • Η ιστοσελίδα esbergen.org(που αποτέλεσε και πηγή έμπνευσης για την μελέτη περίπτωσής μας) ήτανε πρόταση της Παπαγεωργίου Μαριλένας.