Παπαγεωργίου Μαριλένα
Ντιρογιάννη Μαγδαληνή
Γάκη Στυλιανή
Ιωαννίδης Σταύρος

Τι είναι η μελέτη περίπτωσης:

Η μελέτη περίπτωσης είναι η διδακτική τεχνική εκείνη οπου ο διδάσκοντας παίρνει ένα πρακτικό πρόβλημα, το περιγράφει επαρκώς στους μαθητές και τους αναθέτει να ασχοληθούν με την μελέτη της επίλησής του με έναν από δύο τρόπους:
1) οι μαθητές να προσπαθήσουν να βρούν την δική τους λύση στο πρόβλημα κάνοντας διάφορες προτάσεις και αναλύοντας την σκέψη τους. Αυτό βοηθά τους μαθητές να ενεργοποιηθούν, να αποκτήσουν προσωπική σχέση και επαφή με το αντικείμενο διδασκαλίας, να εξασκίσουν το μυαλό τους στην αναζήτηση λύσεων σε προβλήματα που μέχρι τότε δεν είχαν προφανή λύση.
2) το πρόβλημα που περιγράφει ο διδάσκοντας συνοδεύεται και από την περιγραφή μιας ενδεικτικής ή μιας ολοκληρωμένης λύσης αυτού. Σκοπός εδώ είναι η κατανόηση της διαδικασίας που ακολουθήθηκε για την επίλυση του προβλήματος. Συνήθως αυτός ο τρόπος συνοδεύεται και από την γνώμη κάποιου ειδικού. Εναλλακτικά η παρουσιάση και επεξήγηση της λύσης μπορεί να γίνει εξ' ολοκλήρου από τον ειδικό αφού πρώτα έχει γίνει συνενόηση με τον διδάσκοντα.
Όποιος και να είναι ο τρόπος, ο μαθητής μετά το πέρας του χρόνου που απαιτεί η τεχνική, σκοπός είναι να έχει ερμηνεύσει και κατανοήσει βαθύτερα το θεωρητικό κομμάτι του αντικειμένου που πιθανώς να το είχε διδαχθεί πρωτίτερα και να συνδέσει την νέα γνώση με πραγματικά προβλήματα και καταστάσεις της καθημερινής ζωής.
Tέλος,η τεχνική αυτή μπορεί να χρησιμοποιηθεί στην περίπτωση που δεν έχει ολοκληρωθεί η απόκτηση των απαιτούμενων γνώσεων και στόχος είναι να υποκινηθεί η ευρετική πορεία προς την μάθηση αυτών.

Μελέτη Περίπτωσης

Η μελέτη περίπτωσης αποτελεί στη γενικότερη μορφή της μια μεθοδολογία έρευνας, η οποία αναπτύσσεται κατά βάθος και επεξηγεί ή περγράφει ένα στιγμιότυπο ενός προβλήματος δηλαδή μια περίπτωση.
  • Μπορεί να εφαρμοστεί ως ένας συστηματικός τρόπος εξέτασης γεγονότος, συλλογής δεδομένων και ανάλυσης τους καθώς και εξαγωγής αποτελέσματος πάνω σε ένα υποθετικό πρόβλημα.
  • Εναλλακτικά, μπορεί να αποτελέσει μια στρατηγική αναζήτησης, η οποία εξετάζει την περίπτωση ως ένα φαινόμενο στις πραγματικές του διαστάσεις και με τεχνικές συλλογής δεδομένων και με μεθοδολογία παραδειγμάτων καταλήγει και αυτή στην εξαγωγή αποτελεσμάτων.

Ως διδακτική τεχνική, η μελέτη περίπτωσης είναι ουσιαστικά η ίδια μεθοδολογία έρευνας προσαρμοσμένη στο αντικείμενο του μαθήματος και στις ανάγκες της σχολικής τάξης.
Σε αυτόν τον τομέα, η περιπτωση που μελετάται αποτελεί ένα πραγματικό ή υποθετικό παράδειγμα το οποίο καλούνται οι μαθητές να αναλύσουν και να διερευνήσουν τις εναλλακτικές του λύσεις. Το παράδειγμα που μελετάται μπορεί να έχει δύο μορφές:
  • Μπορεί να πρόκειται για ένα πρόβλημα προς επιλύση, όπου ο μαθητές εισάγονται σε αυτό και καλούνται να το επιλύσουν αναλύοντας το, παίρνοντας αποφάσεις και προτείνοντας ενέργειες επίλυσης.
  • Είτε μπορεί να πρόκειται για ένα παράδειγμα αναφοράς σε μια δραστηριότητα επίλυσης προβλήματος ή σε μια δραστηριότητα η οποία περιλαμβάνει την εκπόνηση όλων των εργασιών για την επίλυση ενός παρόμοιου προβλήματος. Τότε οι μαθητές καλούνται να περιγράψουν το πρόβλημα, όπως και τα βήματα για την επίλυσή του, να μελετήσουν μία ή περισσότερες λύσεις ειδικών, να εξηγήσουν τα βήματα που ακολούθησαν αυτοί και να παρουσιάσουν το αποτέλεσμα της λύσης τους.

Για όλα τα παραπάνω θεωρείται δεδομένο τι οι μαθητές χρησιμοποιούν τις υπάρχουσες θεωρητικές γνώσειςπου διαθέτουν και προσπαθούν πάρα πολύ.
Οι καθηγητές από την πλευρά τους πρέπει να έχουν αποφασίσει το θέμα της περίπτωσης που θα αναθέσουν στους μαθητές καθώς και τον τρόπο αξιοποιήσης του πάνω στη διδασκαλία όπως και να να έχουν συγγράψει την περίπτωση.

Αν όλα τα παραπάνω γίνυν σωστά και ολοκληρωμένα τοτε καθηγητές και μαθητές απολαμβάνουν τα πλεονεκτήματα της δραστηριότητας τα οποία είναι:
  • η μαθητοκεντρική δραστηριότητα η οποία ενεργοποιεί τους μαθητές
  • η ανάπτυξη δεξιοτήτων αναλυσης και επίλυσης προβλημάτων καθώς και η ανάπτυξη του κριτικής και αναλυτικής σκέψης του μαθητή
  • η εξάσκηση αντιμετώπισης συνθηκών πολυδιάστατων προβλημάτων πολλές φορές μεγέθους πργματικών
  • η επίτευξη στόχων

Η μελέτη περίπτωσης, συνοψίζοντας, έγγυται στη μελέτη ενός "πρόβληματος" αναγάγοντας το από το ειδικό στο γενικό κάνοντας χρηση ποιοτικών και ποσοτικών δεδομένων για την ολιστική μελέτη της εκάστοτε περίπτωσης.